EDO

  منظور از EDC   چیست ؟

مراکز توسعه آموزش در دانشگاه ها به عنوان نهاد مسئول ارتقاء کیفیت آموزش و تربیت نیروی انسانی متخصص جامعه محسوب می شوند . دانشگاههای علوم پزشکی از جمله مراکزی بودند که در سالهای نخستین تشکیل این مراکز (EDC) با راه اندازی مراکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی(Medical Education Development Center ) فعالیت خود را بطور جدی آغاز نمودند . فعالیت مراکز توسعه آموزش در ایران اول بار از دانشکده پزشکی دانشگاه شیراز ( پهلوی سابق ) آغاز گردید که شواهد موجود حاکی از دوران پر افتخار و موفق این حرکت در عرصه بین المللی بوده است
 

 تاریخچه 

  تاریخچه  مرکز مطالعات و  توسعه آموزش پزشکی

 گامهای نخستین این مرکز به  سال 1348 بر میگردد، یعنی زمانی که دانشگاه شیراز ( پهلوی سابق ) بصورت مستقل از وزارت آموزش عالی فعالیت خود را آغاز کرد. در این  سال (1969 میلادی) بنا به توصیه گروهی از مشاوران سازمان جهانی بهداشت، برنامه بین المللی آموزش مدرسین توسط این سازمان طراحی گردید. در بخشی از این برنامه تاسیس 8 مرکز جهانی با هدف تربیت مدرسین منطقه ای پیش بینی شده بود که در این مرحله دانشگاه شیراز به عنوان مرکز آموزش اساتید در منطقه در منطقه مدیترانه شرقی انتخاب شد . در سال 1972 با حضور دکتر غلام حسین طباء یکی از متخصصین و صاحبنظران برجسته تعلیم و تربیت و مسئول اداره ناحیه مدیترانه شرقی فعالیت رسمی مرکز توسعه آموزش در دانشکده پزشکی دانشگاه شیراز آغاز گردید.

از بدو تاسیس، اهداف اصلی  این مرکز بر تغییر نظام آموزشی از آموزش غیر فعال به خود آموزی و آموزش فعال ، بنا نهاده شد و وظیفه عمده آن طراحی و بهبود روش های آموزش, برنامه ریزی و ارزشیابی گروه های وابسته پزشکی در کشور ایران و منطقه بود. همکاری نزدیک این مرکز با سازمان بهداشت جهانی تاثیر مهمی در گسترش آموزش صحیح در سطح دانشگاههای منطقه داشت.

 بر اساس شواهد و اسناد موجود ، در آن سالها عملکردهای تخصصی این مرکز که با هماهنگی سازمان بهداشت جهانی صورت می گرفته به قرار ذیل  بوده است:

برنامه های آموزشی شامل تشکیل کارگاههای آموزشی و برقراری بورسهای فلوشیپ جهت اساتید داخلی و اساتید سایر دانشگاههای منطقه مدیترانه شرقی, بطوریکه در مدت سه سال قریب به 420 تن از اساتید رشته های پزشکی و پیراپزشکی از 30 مؤسسه مختلف واقع در 7 کشور منطقه مدیترانه شرقی, آمریکا و انگلستان در برنامه های مختلف آموزشی این مرکز شرکت کردند . یکی از نتایج برگزاری این برنامه های آموزشی, مورد توجه قرار گرفتن دانشگاه شیراز و فعالیتهای مختلف آن در بین تعداد زیادی از دانشگاهیان ممالک مجاور و همچنین سازمان بهداشت جهانی بود.

پروژه کارگزاران بهداشتی روستاها

تربیت نیروهای متخصص جهت ایجاد مرکز تولید رسانه های آموزشی

انتشارات:  شامل تهیه و چاپ مجله Learner و کتابهای آموزشی

بازآموزی اساتید : در فاز اول جهت اساتید دانشگاه شیراز و سپس برای اساتید منطقه مدیترانه شرقی

سایر فعالیت ها :  شامل ترتیب دادن کنفرانسها سمینارها و تشکیل اولین کارگاه آموزشی منطقه ای در سال1351 (1972 میلادی) در شیراز که مشترکاً توسط اعضاء مرکز توسعه آموزش پزشکی دانشگاه ایلی نویز(Illinois) و دانشگاه شیراز برگزار گردید.

در سال 1352, بخش پزشکی اجتماعی با همکاری این مرکز و تحت نظر سازمان بهداشت جهانی پروژه آموزش کارگزاران بهداشتی روستاها را آغاز کرد و در سال 1353, کمیته ارزشیابی متشکل از روسای بخش آموزش پزشکی و بخشهای مختلف دانشکده پزشکی تشکیل گردید که تهیه, اجرا و بررسی امتحانات جامع بالینی (Comprehensive) دانشجویان پزشکی را بعهده گرفت . در همین رابطه ایجاد بورسهای آموزش پزشکی ،ایجاد مرکز آزمون شناسی ،ایجاد مرکز نگارسازی و .... از دیگر برنامه هایی بود که به اجراء در آمد.

همکاری این مرکز با  سازمان بهداشت جهانی تا سال 1360 ادامه داشت ولی به علت  پاره ای از مشکلات نظیر وقوع جنگ و مشکلات داخلی و نیز قطع روابط سیاسی با آمریکا منجر به عدم تصویب ادامه همکاری و فعالیت های مشترک علمی در این باره در شورای جهاد دانشگاهی شاخه پزشکی و بهداشت شد و ادامه این فعالیت موقتا متوقف گردید.  پس از استقلال دانشگاههای علوم پزشکی از وزارت آموزش عالی، مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی به عنوان زیر مجموعه معاونت آموزشی دانشگاه های علوم پزشکی توسعه آموزش مطالعات و توسعه آموزش پزشکی شیراز به فعالیت خود ادامه داد و در سالهای 1374 – 1373 با اهتمام وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی بر راه اندازی ، تقویت و توانمند سازی مراکز توسعه آموزش پزشکی ، فعالیت های این مرکز تجدید حیات یافت .

 مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی  بمنظور توسعه و بهبود کیفیت آموزش های تئوری و عملی حوزه علوم پزشکی در قالب واحد های ذیل مشغول به کار می باشد :

    آموزش اساتید

·         پژوهش در آموزش

·         برنامه ریزی آموزشی

·         ارزشیابی آموزشی

 

آموزش اساتید

یکی از مهمترین اهداف مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی ایجاد و ارتقاء قابلیتها و تقویت توانمندیهای اعضاء هیأت علمی دانشگاه در راستای ارتقای کیفیت آموزش و تدریس می باشد .  گروه آموزش اساتید برآن است تا با بهره گیری از پیشرفتهای علمی روز در زمینه فرآیندهای یاددهی و یادگیری، متدهای آموزشی نوین را در حیطه علوم پزشکی بکار گرفته و اساتید و دانشجویان را با این روشها آشنا سازد. ایجاد فرصتهای آموزشی مناسب و مهیا نمودن منابع و محیطهای آموزشی مرتبط با آموزش پزشکی از دیگر وظایف این گروه خواهد بود.

با در نظر داشتن اهداف کلی این گروه می توان وظایف زیر را برای این گروه در نظر داشت :                           

ü      ارتقاء همه جانبه عملکرد آموزشی اساتید با تاکید بر فرآیند یاددهی و یادگیری

ü      آموزش روشهای یادگیری و مطالعه به دانشجویان پزشکی

ü      استفاده از تکنولوژی نوین و به روز آموزشی

ü      طراحی و اجرای متد های آموزشی نوین و کارامد

ü      ارتقاء سطح آموزش کلیه دوره ها با بهره گیری از روشهای جدید آموزش

ü      تهیه بانک اطلاعاتی اساتید در زمینه آموزش پزشکی

ü      بررسی و مطالعه فرصتهای آموزشی در داخل و خارج از کشور و ایجاد ارتباط با مراکز علمی

ü      معتبر جهت ارتقاء سطح آموزش پزشکی

ü      ایجاد ارتباط با موسسات برون سازمانی مرتبط با آموزش در کشور

ü      ایجاد و مدیریت محیط آموزش از راه دور برای ارائه متون آموزش پزشکی

ü      برگزاری نشستهای کشوری و بین المللی آموزش پزشکی


پژوهش در آموزش

 واحد پژوهش در آموزش یکی از زیر مجموعه های مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی است که با هدف ارتقاء کمی و کیفی فعالیت های پژوهشی در زمینه آموزش از طریق گسترش فرهنگ پژوهش در آموزش ، هدفمند کردن تحقیقات آموزشی ، ارائه مشاوره های پژوهشی و بستر سازی تصمیم گیریهای آموزشی با استفاده از نتایج طرحهای کاربردی و نیز گسترش دسترسی به منابع آموزش پزشکی در دانشگاه  مشغول به فعالیت می باشد

 

برنامه ریزی درسی

 برنامه‌های درسی ، مهم‌ترین مؤلفه نظام آموزش عالی هر کشوری محسوب می شوند. میزان توانایی اساتید در امر تدریس ارتباط معنی داری با میزان آگاهی آنان از امر برنامه ریزی درسی دارد . به همین دلیل فرایند تدوین این برنامه‌ها و به ‌ویژه شرکای اصلی که باید در تدوین آن مشارکت داشته باشند، طیف وسیعی از ادبیات برنامه‌ریزی درسی را به خود اختصاص می‌دهد.  توجه به لزوم برنامه ریزی درسی و دقت در اجزاء تشکیل دهنده آن  به عنوان یک سیستم و مجموعه ،نشانگر حساسی از سازمان فکری و روند آموزشی اساتید می باشد .

 

ارزشیابی آموزشی

 نقش واهمیت ارزشیابی در فرایند اصلاح و رشد نظام های آموزش عالی و ایجاد ارتباط نزدیک با دستاوردهای علمی برکسی پوشیده نیست. ایجاد  نظام ارزشیابی کیفیت آموزش ، ابزاری را برای دانـشگـاه فـراهـم می سازد تا به وسیـله آن فعالیت های خود را مورد بازنگری قرار دهد .  نقاط قوت و ضعف را معین کند وگزینه های مناسب را برای اصلاح خود انتخاب نماید. میزان توجه دانشگاه به فرایند ارزشیابی بیانگر خواست سازمان نسبت به بهبود فرایند های جاری آموزشی و رفع کاستی های موجود است. ارزشیابی ابزاری برای درک ارزش پدیده ها و قضاوت در مورد آنهاست و دانش خاص مربوط به یک موقعیت ویژه را تولید کرده و به ایجاد دانشی تعمیم پذیر نمی انجامد.